Elk najaar komt dezelfde vraag terug: heeft het zin om te wisselen, of kun je net zo goed het hele jaar op één set banden rijden. Het eerlijke antwoord is dat het afhangt van hoeveel je rijdt, waar je rijdt en of je in de winter de grens overgaat. Een garage die je vertelt dat winterbanden altijd verstandig zijn heeft er belang bij, en iemand die zegt dat all season altijd volstaat rijdt vermoedelijk vijfduizend kilometer per jaar door de Randstad.
Hieronder zet ik de drie types naast elkaar op dezelfde punten, en daarna reken ik door wat het per jaar kost. Dat laatste is waar de meeste vergelijkingen ophouden, terwijl het juist de doorslag geeft.
Waar het verschil vandaan komt
Het gaat niet alleen om het profiel maar vooral om de rubbersamenstelling. Zomerbandenrubber is hard genoeg om bij hoge temperaturen niet weg te smeren, en dat harde rubber wordt bij lage temperaturen stug. Winterbandenrubber blijft soepel in de kou en heeft daardoor grip op koud en nat asfalt, maar slijt bij warm weer sneller weg. De grens ligt ergens rond de zeven graden, al is dat een vuistregel en geen natuurwet.
Daarnaast heeft een winterband veel meer fijne inkepingen in het loopvlak, lamellen genoemd, die zich in sneeuw vastbijten. Een all season-band probeert beide te doen en doet daardoor geen van beide helemaal goed. Wil je weten of een band echt winterprestaties heeft, kijk dan niet naar de aanduiding M+S maar naar het alpinesymbool: een bergje met een sneeuwvlok. Dat symbool mag alleen op banden die een echte sneeuwtest hebben doorstaan.
Drie types op zeven punten
| Punt | Zomerbanden | Winterbanden | All season |
|---|---|---|---|
| Grip boven 7 graden, droog | Beste | Merkbaar langere remweg | Redelijk, iets minder dan zomer |
| Grip onder 7 graden, nat | Zwak, rubber wordt stug | Beste | Goed, tussen beide in |
| Sneeuw en ijzel | Vrijwel geen grip | Beste, met afstand | Bruikbaar bij lichte sneeuw, niet bij bergpassen |
| Slijtage | Laag in de zomer, hoog in de winter | Snelle slijtage boven de 15 graden | Gemiddeld, maar de set staat het hele jaar op de auto |
| Brandstofverbruik en rolgeluid | Laagst | Hoogst | Ertussenin |
| Wisselen en opslag | Twee keer per jaar plus stallingskosten | Twee keer per jaar plus stallingskosten | Niet nodig |
| Buitenlandse winterregels | Voldoet niet in winterse omstandigheden | Voldoet overal | Voldoet met alpinesymbool |
Wat het per jaar werkelijk kost
De prijs van een set banden zegt niet zoveel, want een set die maar een half jaar per jaar op de auto staat gaat ook ongeveer twee keer zo lang mee. De post die mensen structureel vergeten is de rest: twee keer per jaar wisselen bij de garage, en stallingskosten voor de set die niet in gebruik is. Wie geen schuur of garage heeft betaalt dat laatste elk jaar opnieuw.
Reken het voor jezelf uit met drie getallen: de prijs van een set gedeeld door het aantal jaren dat hij meegaat, het wisselen twee keer per jaar, en de opslag per seizoen. Voor iemand die tienduizend kilometer per jaar rijdt komt de wisseloplossing bijna altijd hoger uit dan één set all season, ook als de banden zelf goedkoper lijken. Voor iemand die dertigduizend kilometer rijdt kantelt het, omdat de snellere slijtage van all season dan zwaarder weegt dan het wisselen.
Er is nog een post die je meeneemt en die niets met rubber te maken heeft: schade. Een remweg die enkele meters langer is bij vier graden en regen, is precies het verschil tussen wel en niet raken. Wat dat kost merk je pas achteraf, en de rekening loopt op omdat premies de laatste jaren stevig zijn gestegen; dat autoverzekeringen fors duurder zijn geworden maakt een schadevrije winter meer waard dan vroeger.
De regels over de grens
In Nederland is er geen winterbandenplicht. In een aantal landen om ons heen wel, en die regels zijn niet allemaal hetzelfde opgebouwd, wat de verwarring verklaart.
- Duitsland kent geen plicht op de kalender maar een plicht bij winterse omstandigheden: is het glad door sneeuw, ijzel of aangevroren nattigheid, dan moet je op banden met het alpinesymbool rijden. Rijd je er zonder, dan riskeer je een boete en bij een ongeval problemen met de verzekering.
- Oostenrijk werkt met een periode in het winterhalfjaar, waarbinnen bij winterse omstandigheden winterbanden verplicht zijn of sneeuwkettingen op minimaal twee aangedreven wielen.
- Frankrijk heeft in aangewezen berggemeenten een winteruitrusting verplicht gesteld gedurende het winterseizoen, waarbij banden met het alpinesymbool of kettingen in de auto volstaan.
Ga je in de winter naar de Alpen, dan is de discussie over all season wat mij betreft gesloten: neem echte winterbanden, en neem kettingen mee. All season met alpinesymbool is juridisch in orde, maar op een besneeuwde pas met een volgeladen auto merk je het verschil op een manier waar je niet op zit te wachten. Wat er verder aan verkeersregels en veiligheidseisen speelt houdt de Rijksoverheid bij.
Profiel: het getal dat er echt toe doet
Wettelijk mag een band in Nederland tot 1,6 millimeter profiel worden gereden. Dat is een ondergrens en geen richtlijn. Voor winterbanden wordt vier millimeter aangehouden als praktische grens, omdat de lamellen daaronder hun werk niet meer doen. Ook voor all season geldt dat: een all season-band met drie millimeter profiel is in de winter feitelijk een zomerband geworden.
Meet het zelf met een muntstuk of met een simpele profieldieptemeter, en meet op drie plekken per band. Slijt een band aan één kant sneller, dan staan de wielen niet goed uitgelijnd, en dan is nieuwe rubber kopen zonder dat te herstellen weggegooid geld.
Waar je ze koopt
Banden koop je bij een bandenspecialist, bij ketens als Profile Tyrecenter, Kwik-Fit of Euromaster, bij je dealer, of online bij een bandenwebshop waarna je ze laat monteren bij een aangesloten garage. Die laatste route is meestal het goedkoopst, maar reken de montage en de balanceerkosten mee voordat je concludeert dat je bespaart. Vraag ook altijd naar het productiejaar: dat staat als een viercijferige code op de zijkant, week en jaar. Een band die drie jaar in een magazijn heeft gelegen is nieuw maar niet vers.
Voor de opslag geldt hetzelfde: veel garages bieden dat aan als abonnement, en dat is de post die de wisseloplossing duur maakt. Heb je een droge, donkere plek thuis, dan scheelt dat elk jaar geld.
Wat past bij wie
Rijd je minder dan ongeveer twaalfduizend kilometer per jaar, vooral in de stad en de Randstad, en ga je in de winter niet naar de bergen? Dan is één set all season met alpinesymbool wat mij betreft de verstandigste keuze. Je hebt geen wisselkosten, geen opslag, en je hebt in maart geen zomerbanden op de auto op de ochtend dat het toch nog vriest.
Rijd je veel kilometers, vooral buiten de bebouwde kom, of woon je in een streek waar het echt wintert? Dan wint de wisseloplossing, omdat je in beide seizoenen op het juiste rubber staat en de sets langer meegaan dan één set all season. Rijd je elektrisch, dan weegt het rolgeluid en de rolweerstand zwaarder mee dan bij een benzineauto, want het kost direct actieradius; dat is een van de vele kleine dingen die pas opvallen na de overstap naar elektrisch rijden.
En rijd je een grote, zware auto met het hele gezin erin, dan zou ik niet bezuinigen op banden. De remweg van een volgeladen auto is nu eenmaal langer dan die van dezelfde auto met alleen een bestuurder, en dat is ook waarom bij het vergelijken van gezinsauto’s de veiligheidscijfers zwaarder wegen dan de meeste kopers denken.
